Meksika’da tüketici fiyatları artarken protestolar sürüyor - Rafael Azul

Peña Nieto’nun siyasi ortakları olan sağ kanat National Action Party (PAN) ve Party of Democratic Revolution (PRD) halkın geniş kesimlerince muhalefet gören petrol sübvansiyonlarındaki kesintilerden kendilerini uzak tutarken yönetici sınıf; Meksika’da devam eden protestolar, yürüyüşler ve işgallerin eşliğinde Nieto’ya politik ve ekonomik alternatifler arıyor.

Çarşamba [11 Ocak], Gasolinazo olarak adlandırılan, benzin fiyatlarının Peña Nieto yönetimince 28 Aralık’ta arttırılması kararına karşı başlayan protestoların 11’inci günü idi.

Protestolar, San Luis Potosi, Coahulia, Sinaloa ve Baja California da dahil olmak üzere ABD-Meksika sınırındaki bazı eyaletlerde gerçekleşti. Ayrıca Morelos, Hidalgo eyaletlerinin merkezi kentlerinde ve Mexico City'de de eylemler yapıldı. Coahuila'da, kamyon şoförleri Saltillo-Monterrey Otoyolu’nu barikatlarla kapattılar. Doğuya doğru, San Luis Potosi’den de, şubat ayında benzin fiyatlarında bir kez daha yapılması planlanan artışa karşı oluşturulan konvoy Mexico City’deki eylemler için yola çıktı.

Culiacán şehrinde Sinaloa eyalet meclisindeki yaklaşık 100 protestocu, yasa koyucuların kendileri ve aile üyeleri için onayladığı 15.000 pesoluk (yaklaşık 680 dolar) yıl sonu sübvansiyonlarını kınadı. Morelos eyaletinin Cuernavaca kentinde, insan hakları grupları, gasolinazo nedeniyle otobüs tarifelerinde meydana gelen artışı protesto etti.

Baja California Norte'de kamyoncular ve topluluk üyeleri, Kaliforniya sınırındaki Mexicali'deki istasyonlara benzin tedarik eden Rosarita Pemex dağıtım merkezini bloke etti. Eyleme katılanlar, yeni yılda gelen benzin fiyatı artışından sonra, sınırın öteki tarafında, Kaliforniya’nın Calexico kentinde benzinin Mexicali’de olduğundan daha ucuz olduğunu belirtti. Acil durum kamyonları haricinde, göstericiler tüm kamyonların terminale giriş çıkışlarını engelliyor. 3 Ocak'ta başlayan protesto Mexicali’deki San Felipe limanı ve San Luis Río Colorado kentindeki 240 benzin istasyonunu etkiliyor.

Mexico City’deki taksi şoförleri ayrıca İztapalapa sanayi banliyösündeki Peño Viejo Metro tren istasyonunu da bloke etmeye çalıştı. Polis müdahale etti ve onları geri çekilmeye zorladı. Mexico City'nin kuzeyinde, Hidalgo Eyaletinde, küçük çiftçiler, tarım ve şehir işçileri, Hidalgo eyalet meclisi binasında gasolinazo'yu protesto etmek için toplandılar.

Göstericilerin Mexico City'den Laredo otoyoluna kadar yollarını kapattığı Hidalgo’nun küçük kırsal kasabası El Nith'te, Katolik Kilisesi yetkilileri gösteriye destek vermek istediler. Kilise yetkilileri protesto gösterilerine destek verdiklerini açıklayarak 2 Ocak'tan beri var olan barikatlarda yer aldı. Bu katılım, hükümet güçlerinin Fredy Cruz ve Alan Giovanni Martínez adındaki iki genç protestocuyu 5 Ocak tarihinde öldürmesine yol açan bir mizansendi.

1988'de Meksika egemen sınıfı ve Meksika devletiyle resmen barış içinde bulunan bir kurum olan Katolik Kilisesi, bu protesto dalgalarının arasında, işçi sınıfının öfkesini sönümlendirmek için hükümet adına çalışıyor. Kilise liderleri şimdi Mexico City’deki ulusal mecliste “barış için, gasolinazoya karşı” başlıklı bir protesto organize ediyorlar.

Andres Manual Lopez Obrador (AMLO) tarafından öncülük edilen “sol” burjuva ulusalcı Morena hareketi Kiliseye benzer bir çizgi gösteriyor. Çarşamba günü Morena meclis üyeleri ve kongre ortağı Halk Hareketi (Citizen’s Movement, MC) gasolinazonun etkisini kırmak için ulaştırma ve yemek şirketleri üzerindeki vergileri indirmek gibi bir dizi önlem önerdiler- karşılığında şirketlerin ücretlerde artırıma gitmemesi koşuluyla.

10 Ocak'ta yapılan bir konuşmada, AMLO 2018 yılı için başkanlık adaylığını açıklayarak benzin artışlarını ve mali bütçeyi yeniden gözden geçirmek üzere bir acil bütçe oturumu çağrısında bulundu. Mesajı, Peña Nieto yönetimini bu krizden kurtarmaya yönelik bir uyarı olarak alındı.

Milliyetçi bir tavır alan Lopez Obrador, Meksika'nın yabancı yakıta olan bağımlılığını sona erdirip isdihtam yaratmak için daha fazla rafinerinin kurulması çağrısında bulundu.

Başkan Peña Nieto giderek izole ediliyor. 2013'te Meksika Anlaşması'nı imzalayan her iki parti de yakıt fiyatlarındaki artışla aralarına mesafe koydular, halbuki her ikisi de mecliste zam lehine oy kullanmışlardı. PRD kongre lideri Sánchez Nájera yakıt fiyatlarındaki artışların iptal edilmesi çağrısında bulunurken Sonora Eyaleti'nden PAN lideri Rafael Delgadillo ikiyüzlü bir şekilde  partisinin benzin fiyatlarındaki değişikliklere karşı olduğunu ilan ediyor. Delgadillo, Pena Nieto’nun gasolinazonun enlasyonist olmayacağı yönündeki iddiasını “demagojik” olarak tanımlayarak başkanı halkı dinlemeye çağırdı. En azından bir PAN eyalet başkanı, göstericilere karşı güvenlik güçleri kullanmayacağını ilan etti.

Geleneksel olarak burjuvazinin daha milliyetçi kesimiyle uyumlu olup Meksika’nın GSYİH’sının yüzde 30'unu oluşturan Meksikalı İşverenler Derneği Coparmex pazartesi günü Peña Nieto'nun Ekonomik Paktını imzalamayı reddetti. Bunun yerine, Meksika'nın İhtiyaçları Sözleşmesi’ni (The Pact that Mexico Needs, El Acuerdo que México Necesita) yayınladı; bu plan daha da gaddar kemer sıkma önlemlerine dayanıyor. López Obrador ve Morena gibi, Coparmex de daha fazla rafinerinin, boru hattının inşasını, aynı zamanda Şubat ayı gasolinazosunu iptal etmeyi öneriyor. Copermax “sözleşmesinin” (Acuerdo) şubat ayında imzalanmasını öneriyor.

Benzin fiyatlarında şokun etkisiyle çoktan Meksika'nın enflasyonu çoktan artmış durumda. Geçen Aralık ayında anlaşmaya varılıp yeni yılda yürürlüğe konan günlük asgari ücretin 73 pesodan 80,04 pesoya (3,80 dolar) yükselmesi, tüm alım gücünü yitirdi. Ekmek, fasülye ve şimdi de benzin gibi temel maddelerin fiyatlarındaki artışın etkisi ile oluşacak enflasyon ile birlikte yeni asgari ücret, bu bir aylık süreçte, yaşam standartlarında gerileme anlamına geliyor.

12/01/17
Kaynak: wsws.org
Çeviri: Kızıl Bayrak Çeviri Kolektifi