Norveç “topraklarında kalıcı yabancı asker konuşlandırmama” politikasından dönüyor – Alex Gorka

ABD ve Norveç Kasım’ın sonlarına doğru Arktik Bölgede Reindeer II askeri tatbikatını gerçekleştirdi. Tatbikatta Rusya sınırının 200 km kuzeyine kadar yaklaşan ağır Abrams tankları da yer alıyordu.

300 kadar ABD denizcisi Norveç’te yakın zamanda yeni bir eve sahip olabilir. Trondheim yakınlarındaki Værnes askeri üssünde Ocak ayından itibaren dönüşümlü olarak konuşlandırılmaları düşünülüyor. Yıl içinde yeraltı mağaralarında “önceden konumlandırılmış” tank ve silah stokunun hazırlanmasına destek verecekler. Værnes Rusya-Norveç sınırının 1000 kilometre (600 mil) uzağında bulunuyor.

Hava üssü ayrıca, ABD’nin askeri araçları ve diğer bazı ana mühimmatı sıcaklık kontrollü mağaralarda saklamasına izin verecek Norveç Deniz Piyade Önkonuşlandırma Programı’nın da bir parçası.

Üç yüz çok büyük bir sayı değil ama yeni güçler kolayca takviye edilebilir. Avrupa ve Afrika Deniz Piyade Kuvvetleri'nin (Marine Corps Forces Europe) komutanı Amerikan Tümgeneral (Maj. Gen.) Niel E. Nelson, sınırlı dönüşümlü bir varlığın ABD’nin Norveç ile olan askeri ortaklığını geliştireceğini söylüyor. Ona göre “Bununla beraber, detaylara geçmeden önce Norveç hükümetinin karar vermesine ihtiyacımız var. Eğer Norveç hükümeti kabul ederse, Deniz Piyade Kuvvetleri'nin Norveç’teki varlığı NATO’nun Kuzey Avrupa’daki güçlerini bir araya getirme ve kullanma yeteneğini arttıracak.”

Mağara kompleksi şu anda 15000 denizciye yetecek 6500 parçalık ekipmanla yeniden aktif kullanımda. Military Today gazetesine göre içerikte M1A1 Abrams tankları, AAV7 amfibi zırearthmovinghlı personel taşıyıcıları, LAV-25 zırhlı keşif araçları, LVSR yüksek hareket kabiliyetine sahip ağır  kamyonlar, MTVR kamyonları ve HMMWV hafif taktiksel araçları, kurtarma araçları, topçu sistemleri, yapı ve hafriyat araçları, römorklar, obüs araçları, jenaratörler, çadırlar, barınaklar, diğer araçlar var. Hava desteğinde de çekici traktörler, vinçler, buz çözücü ekipmanlar ve diğerleri var.

Trondheim bölgesi etrafında değişik yerlerde en az 8 askeri mağaranın olduğu biliniyor. Üçü askeri araçların stoğu için, üçü mühimmat stoğu için, ikisi de hava destek ekipmanının stoğu için kullanılıyor. Depolanan tüm araçlar, sistemler ve malzemeler düzeni korumakta etkili ve verilecek görevlerini bekliyorlar.

İkinci Deniz Piyadesi Tugayı'nın (2nd Marine Expeditionary Brigade) harekat subayı Albay William Bentley’e göre: “Yayılma hamlemiz maliyetleri düşürüp bir kriz durumunda operasyonlara destek verme yeteneğimizi hızlandıracaksa, kriz ne olursa olsun harekete hazır olmamıza ve yanıt vermemize uygun böyle bir hamleyi yapabiliriz.”

Silah stokları oluşturmak, Avrupa’daki gücünü artırmak isteyen ABD stratejisinin kilit parçası. Yaşlı Kıtanın değişik yerlerinde tank depoları, topçu ve diğer savaş aracı yığınakları oluşturmaya yönelik planlar var.

Bu önlem büyük resmin bir parçası sadece. Norveç’teki ABD askeri varlığını güçlendirmek üzere başka planların da üzerinde duruluyor. Washington bazlı iyi bilinen CSIS’in (Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi) yakın zamandaki bir raporunda dediğine göre: “Olavsvern'de bulunan bir önceki Norveç Kraliyet Donanması üssü, Kuzey Atlantik ve Arktik Denizi’ndeki denizaltı operasyonlarını desteklemek için ideal.”

CSIS uzmanları Norveç’in; ABD, İngiltere, Fransa ve Norveç denizaltılarının dönüşümlü varlığını desteklemek için tesisin bir kısmını millileştirip tekrar açacağına inanıyor.

Şuna da belirtmek gerekir ki Olavsvern, Murmansk’ın batısında bulunan Kola yarımadası kıyılarındaki Rusya denizaltı üslerine en yakın olan NATO deniz üssü. Rapor şunu da vurguluyor ki yeni nesil denizaltı kapasitesini geliştirip mevzilendirmek için ABD’nin Norveç’le olan iki ikili ilişkilerini güçlendirmeye ihtiyacı var.

Bu yılın başlarında Norveç’in istihbarat toplama gemisi “Marjata” kuzey sularında denize açıldı. Kirkenes gemisi ise Rusya sınırının hemen yakınında demirlemiş halde, gemideki karmaşık elektronik istihbarat sistemi ise ABD’den.

Yazın Norveç medyası ABD donanmasından bir araştırma grubunun Kuzey Norveç’te bulunan Andøya ve Evenes havaalanlarını ziyaret ettiğini rapor etti. Görev bu iki hava alanından birinin American P-8 Poseidon devriye uçağı için uygun bir üs olup olmadığını görmek idi.

Sadece ABD de değil. Kasımda İngiltere ve Norveç, deniz karakol uçağı (Maritime Patrol Aircraft) üzerine bir anlaşma imzaladı ve Norveç İngiltere’nin tatbikatlarını destekleyeceği garantisini vermiş oldu. İngiltere Savunma Bakanı Sir Michael Fallon; içinde iki F-16 filosu, bir de arama kurtarma deniz helikopteri filosu bulunan Norveç’in Bodø Ana Hava Alanını yeni bir anlaşma imzalamak amacıyla ziyaret etti.

Sir Michael İngiliz silahlı güçlerinin yıllık kış tatbikatını Norveç’te gerçekleştirme -Harstad ve Evenes’te üç komanda tugayı, Bardufoss’ta da Müşterek Helikopter Komutanlığı birlikleri- gerçeğini hoş karşıladı. İngiltere geçen yılın Stratejik Savunma ve Güvenlik İncelemesinde dokuz Boeing P8 MPA tedarik edeceğini açıkladı.

1949’da NATO’ya katılmadan önce Norveç, ülkesi saldırı altında olmadığı  ya da saldırı ile tehdit edilmediği sürece herhangi bir yabancı askeri gücü ülkesine sokmayacağına dair söz vermişti. Norveç, Rusya ya da bir başka ülke tarafından tehdit edildiğini hissettiğine dair resmi bir açıklama yapmamıştı.

Bu taahhüt böylece yeniden düzenlenerek yabancı birlikler Norveç topraklarında tatbikat yapabilir hale gelmiş oldu. Soğuk Savaş’ın yükseldiği dönemde bile yabancı birlikleri konuşlandırmamak, ittifakın diğer üyelerine göre Norveç için hep bir avantajdı.

Norveç Savunma Bakanı sözcüsü Ann Kristin Salbuvik “konuşlandırmanın sürekli olması söz konusu değil” diyerek, ne kadar kalacaklarına dair bir süre belirlenmemesine rağmen, denizcilerin varlığının geçici olacağını söyledi. Ama Deniz Piyade Birliklerinin dönüşümlü durması, Norveç topraklarında hep yabancı kuvvetler olacağı için intikalin “geçici” olduğu anlamına gelmez. Oslo bugüne kadar yürüttüğü politikadan vazgeçiş gibi görünüyor.

Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Maria Zakharova ise, Norveç NRK TV kanalına yaptığı açıklamada “Böylesi bir barış zamanında neden böyle bir şeyin yapıldığına anlam veremiyoruz” dedi. Şuna da parmak bastı: “Norveç otoritelerinin birliklerin dönüşümlü duracağını söylemesi endişelerimizi azaltmıyor. Bu sadece askerlerin değişeceğini ama üssün kalıcı bir şekilde orada olacağı anlamına geliyor.”

Bu intikalin tek amacının Rusya’yı yapılacak bir saldırıya hazırlık olduğunu anlamak için savunma konularında uzman olmaya gerek yok. En nihayetinde, deniz gücü ilk saldırı gücüdür. Rusya ilk saldırı birliklerini ABD ulusal sınırlarının yakınına yerleştirmiyor ama Amerika denizci birliklerini Rus sınırlarına konuşlandırıyor.

NATO güçlerinin Norveç’e bu intikali kesinlikle Moskova’ya karşı provokatif bir hareket. Norveç Rusya ile 121 millik bir sınır paylaşıyor, Murmansk bölgesindeki Kuzey Rus Filosu ise sınırdan yaklaşık 100 mil uzakta. Bu provokasyon ise Rusya-NATO ilişkisinin en dipte olduğu bir zamanda gerçekleşiyor.

Bu adımlar Rusya sınırları yakınında NATO’nun varlığını ve askeri aktivitelerinin yoğunluğunu arttıracağına ilişkin çokça bahsedilen planların yanı sıra atılıyor.

Rusya Başkanı Vladimir Putin yakın zamanda Rusya’nın boş durmayacağı, cevap vereceği konusunda uyardı. Rusya'ya saldırmaya hizmet edecek askeri birliklere ve silah sistemlerine ev sahipliği yapan ülkelerin kendileri de kaçınılmaz olarak hedef olacaktır. “Topraklarında yabancı güç konuşlandırmama” politikasından dönmek, sonuçların sorumluluğunu almayı da gerektiriyor. Moskova’ya karşı düşmanca adımlar karşı bir yanıtı doğuracak. Bunu Rusya başlatmadı. ABD deniz kuvvetlerinin Norveç’te mevzileneceği Ocak 2017’den önce hala biraz zaman var. Top Norveç hükümetinde.

04/12/16
Kaynak: Strategic Culture Foundation
Çeviri: Kızıl Bayrak Çeviri Kolektifi